Một số kết quả kiểm tra công tác phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng năm 2023
Thực hiện theo quy định tại Thông tư liên tịch số 10/2018/TTLT-BTP-BCA-BQP-BTC-TANDTC-VKSNDTC ngày 29/6/2018 giữa Bộ Tư pháp, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng, Bộ Tài chính, Toà án nhân dân tối cao và Viện kiểm sát nhân dân tối cao quy định về phối hợp thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng (sau đây gọi tắt là Thông tư liên tịch số 10) và Kế hoạch số 46/KH-HĐPH ngày 02/10/2023 của Hội đồng phối hợp liên ngành về TGPL trong hoạt động tố tụng của tỉnh (sau đây gọi tắt là Hội đồng) về việc kiểm tra việc thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng năm 2023.
Hội đồng đã tổ chức 02 đợt kiểm tra việc thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng tại các cơ quan tiến hành tố tụng của huyện Vĩnh Thạnh và huyện Tây Sơn với kết quả như sau:
Theo báo cáo của liên ngành Công an, Kiểm sát và Tòa áncấp huyện về việc thực hiện TGPL trong hoạt động tố tụng năm 2023, các cơ quan tiến hành tố tụng của 02 huyện Vĩnh Thạnh và Tây Sơn đã có nhiều cố gắng trong công tác lãnh đạo, chỉ đạo phối hợp trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng, góp phần đảm bảo các quyền và lợi ích hợp pháp của nhóm đối tượng yếu thế theo tinh thần Thông tư liên tịch số 10.
Cụ thể về số lượng người được TGPL trong hoạt động tố tụng:
- Huyện Vĩnh Thạnhcó 07 người được trợ giúp pháp lý (Trong đó có: 07 người là bị can – bị cáo trong các vụ án hình sự; 06 người thuộc diện người dân tộc thiểu số ở vùng đặc biệt khó khăn, 01 người thuộc diện hộ nghèo);
- Huyện Tây Sơncó 24 người được trợ giúp pháp lý (Trong đó có: 22 người là bị can – bị cáo trong các vụ án hình sự, 01 là bị hại trong vụ án hình sự và 01 người là nguyên đơn trong vụ án dân sự; 01 người thuộc diện hộ nghèo, 02 người bị buộc tội thuộc diện hộ cận nghèo, 19 người bị buộc tội từ đủ 16 đến dưới 18 tuổi và 02 trẻ em).
Các cơ quan tiến hành tố tụng và tổ chức tham gia trợ giúp pháp lý trên địa bàn 02 huyện Vĩnh Thạnh và Tây Sơn đã phối hợp khá nhịp nhàng trong công tác trợ giúp pháp lý; tạo điều kiện cho Trợ giúp viên pháp lý, Luật sư tham gia ngay thời điểm thụ lý vụ án, vụ kiện; cấp giấy chứng nhận tham gia tố tụng; giới thiệu người thuộc diện được trợ giúp pháp lý, hướng dẫn viết đơn, ký hoặc điểm chỉ, bổ sung các giấy tờ chứng minh người được trợ giúp pháp lý; xếp lịch để các trợ giúp viên và Luật sư gặp gỡ đối tượng, giúp họ nhận thức và tự tin hơn trong việc trình bày lời khai, nghiên cứu hồ sơ vụ việc. Chất lượng, hiệu quả công tác trợ giúp pháp lý được đảm bảo; tính khách quan trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử vụ án được nâng lên, góp phần bảo vệ quyền và lợi ích chính đáng của công dân; chống oan sai trong hoạt động tố tụng. Hoạt động bào chữa, tham gia tranh tụng của Trợ giúp viên pháp lý và Luật sư thực hiện TGPL tại phiên toà hầu hết được hội đồng xét xử xem xét, chấp thuận và được ghi nhận trong bản án.
Tuy nhiên, tính đồng bộ trong công tác phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng với tổ chức trợ giúp pháp lý còn chủ yếu được tiến hành trong lĩnh vực hình sự; các vụ án dân sự có người được trợ giúp pháp lý còn chiếm tỷ lệ thấp so với nhu cầu thực tế; chất lượng và hiệu quả trợ giúp pháp lý ở một số vụ việc còn khiêm tốn…
Để đẩy mạnh việc thực hiện trợ giúp pháp lý trong hoạt động tố tụng và khắc phục “khoảng trống” trong công tác trợ giúp pháp lý ở lĩnh vực Dân sự, Thủ trưởng các cơ quan tiến hành tố tụng trong toàn tỉnh, đặc biệt là TAND hai cấp cần yêu cầu người tiến hành tố tụng thực hiện tư vấn, giải thích về quyền được trợ giúp pháp lý cho đương sự trong lĩnh vực Dân sự theo quy định tại Thông tư liên tịch số 10. Qua đó giúp cho người được TGPL nói chung, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số ở vùng có điều kiện KT-XH đặc biệt khó khăn nói riêng sớm tiếp cận được với loại hình dịch vụ pháp lý miễn phí của Nhà nước khi họ có nhu cầu, để đáp ứng chủ trương “xoá đói, giảm nghèo” về mặt pháp luật của Đảng và Nhà nước./.